Van’da yaşanan deprem sonrası kent boşalıyor, pek çok işletme faaliyetlerine ara vermiş durumda. Son yıllarda turizmde atak yapmak isteyen Van’da bu alandaki işler de depremle birlikte adeta durma noktasına geldi. “Van bizim için 7 bin yıllık tarihi, Akdamar Klisesi, mutfağı, kültürü, Van Gölü’yle kültür turizminde epey yol almıştık. Girişimcileri otel yatırımlarına zorluyorduk” diyen Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Başaran Ulusoy, “Van güzel bir ivme kazanmıştı. Şimdi büyük felaket sonrası her şey durdu” diye konuştu. Ulusoy şöyle devam etti: “Şu an Van’a tüm turlar dondu. Van’daki kendi acentalarımıza kolaylık yapmaya çalışıyoruz. Oradaki acentalarımıza İstanbul’da eşyalı ev tuttuk. Kışı burada geçirecekler. Erzincan nasıl baştan imar edildiyse Van’da bir plan içerisinde kentsel dönüşüm içinde inşa edilecek.”

5 yıldızlı otel yatırımı durdu
Van Ticaret ve Sanayi Odası (VATSO) Başkanı Mirza Nadiroğlu, turizmin şehir için ekonominin motoru olduğunu belirterek, “Son iki ayda 18 bin turist ağırladık. Otellerimizde 1 oda dahi boş yer yoktu. İranlılar başta olmak üzere komşu illerden çok turist alıyorduk. Günde 15 uçak havalimanımıza iniyordu. 2 tane 5 yıldızlı otel 4 tane 4 yıldızlı otelimiz olmak üzere toplamda 37 otelimizle ciddi ilerleme kaydediyorduk. Ama turizm işlerimiz tamamen durdu, turist gelmiyor” diye konuştu. Van’da yaklaşık 35 milyon dolarlık yatırımla yapılan 5 yıldızlı Elite World otelinin kabasının bittiğini ama deprem nedeniyle inşaatın durdurulduğunu ifade eden Nadiroğlu, “Ayrıca Global Holding ortaklarıyla birlikte 100 milyon dolarlık bir alışveriş merkezi (AVM) ve 5 yıldızlı otel projesi yapacaklardı. Tüm izinler alınmıştı. Deprem Van’ın ekonomisini yerle bir etti umutlar yıkıldı” şeklinde konuştu.

‘Kredi için teminat gösterecek bina yok’
VATSO Başkanı Mirza Nadiroğlu, “Van’da her şey durdu. Büyük depremde hasar görmemiş binalar artçı deprem sonrası çok yıprandı ve büyük hasar aldı. Binaların içine girilemiyor. 400 bin kişi kenti terk etti” dedi. Hükümet kanadından ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) aracılığıyla depremzede şirketlere kredi desteği sağlanıyor. “25 milyon liralık kredi desteği verildi. En az 10 bin TL, en fazla 75 bin TL. 6 ay ödemesiz 1 yıl ödemeli” diyen Nadiroğlu, “Bankaya giden işletmelerimizden anapara için ipotek istiyorlar. İşletme sahibi ise kendi evini gösteriyor ama ev hasarlı diye banka kabul etmiyor. Şahsi kefaleti de kabul etmiyor” diye konuştu.

12.500 işletme üye
Nadiroğlu, bu sorunun hallolması için çalıştıklarını belirterek, şöyle devam etti: “İşletmelerin birbirine kefil olmasını sağlayacak şekilde bir düzenleme için çalışıyoruz. Ayrıca KOSGEB alt limit 30 bin, üst limit 100 bin 1 yıl ödemesiz 24 ay ödemeli kredi sağlıyor.”
Nadiroğlu, odaya kayıtlı 12.500 üyeleri olduğunu, Van’daki işletmelerin bankalarda 1.5 milyar liraya yakın borcu olduğunu bunun yıllık faizinin 225 milyon lirayı bulduğunu ifade ederek, bu borçların 1 yıl ötelenmesini talep etti.